Wie zelf een eigen boek gaat schrijven, kan beamen dat het lastig is om ideeën te vertalen naar woorden. En wel zo, dat het boeiend en leuk is om te lezen. In dit artikel leg ik je uit hoe je kleur en ritme kunt aanbrengen in jouw tekst. Het zijn tips die ik mezelf als journalist aanleerde en al jaren met succes toepas. En… ik sluit af met een opsomming van gouden tips van de wereldberoemde auteur George Orwell (bekend van de boeken ‘Animal Farm’ en ’1984′).
Als je zelf een boek gaat schrijven, is het belangrijk om te weten hoe je de lezer vanaf het eerste moment weet te boeien. De Amerikaanse schrijfcoach Dan Poynter geeft in zijn boek ‘Writing Non-Fiction’ de wijze raad om van de eerste alinea een action chapter te maken. Oftewel een hoofdstuk dat meteen uitnodigt om verder te lezen. Schrijfster Robin Rice komt met een ander topadvies: vertel verhalen. ”Een goede non-fictieschrijver is uitmuntend in het vertellen van verhalen”, zegt ze. Dat ben ik volledig met haar eens. Als kind vond ik het al fijn om spannende verhalen van toen ‘Pinkeltje’ te horen voor het slapen gaan. En ik betrap mezelf erop dat ik vooral blogs en artikelen lees van schrijvers die op deze wijze hun publiek informeren. Een kunst apart, want ik geef ook meteen toe dat het niet makkelijk is om kleur en ritme in je teksten te krijgen. Het heeft mij ook heel wat jaartjes gekost eer ik die kunst (enigszins) verstond. Maar ook hier geldt weer: oefening baart kunst…
Teksten schrijven is net componeren
Een boek schrijven vergelijk ik meestal met het componeren van een klassiek muziekstuk. Dat moet ook lekker klinken. Ritmisch. Vloeiend. Fijn. En als er een valse noot tussenzit, klinkt het niet mooi. Dan moet de componist de zaak ‘finetunen’. Zo is het met teksten schrijven eigenlijk ook. Als zinnen niet lekker lopen, moet je ze bijschaven. Wie dat zelf niet kan of wil, kan daarvoor altijd een eindredacteur of corrector inschakelen. Ik raad je echter aan om eerst zelf je best te doen om kleur en ritme te creëren. Het is – zo vind ik althans - de taak van de auteur – in dit geval aan jou dus – om een fraaie compositie in elkaar te zetten. Als je daarin slaagt, weet je jouw lezer(es) aan boord te houden. Van begin tot eind. Ben je toch niet tevreden nadat je alles in het werk hebt gesteld om de tekst tot leven te brengen, dan is het misschien toch verstandig om alsnog bij een editor aan te kloppen.
Het recept voor meer kleur en ritme
Een boek schrijven dat van begin tot eind boeit is een uitdaging. Het recept hiervoor is een mix van vakmanschap (ik noem ons vak regelmatig een ambacht), creativiteit, originaliteit, talent en routine. Zoals ik je al zei; het heeft mij enkele jaren gekost eer ik pakkend leerde te schrijven. Hoe ik dat doe ga ik je nu onthullen. Ik hoop dat je met deze adviezen jouw schrijfstijl en schrijfvaardigheid verbetert en voortaan met nog meer kleur en ritme jouw verhalen optekent. De ingrediënten hiervoor zijn:
- Teken kleurrijke (werk)woorden op. Schrijf bijvoorbeeld ‘slenteren’ in plaats van ‘langzaam lopen’ en ‘scheuren’ in plaats van ‘hard rijden’. Of maak gebruik van je zintuigen en beschrijf wat je ziet, hoort, ruikt, proeft en voelt.
- Varieer de lengte van de zinnen. Breng ritme aan door afwisselend korte en lange zinnen te maken.
- Wees jezelf, wees authentiek en soms ook kwetsbaar.Gebruik alleen humor, understatement en/of overdrijving als dat bij je past.
- Pas jouw taalgebruik en schrijfstijl aan aan jouw publiek. Schrijf in de u-vorm als je je tot jouw cliënten richt en kies ‘je’ en ‘jouw’ als jongeren jouw doelgroep zijn.
- Schrijf je verhaal bij voorkeur in de tegenwoordige tijd. Dan lijkt het alsof de lezer de gebeurtenissen in het NU meemaakt.
- Wees duidelijk en precies in jouw woordkeuze. Leg uit als iets onduidelijk is.
- Werk met synoniemen. Varieer dus. Een ‘fiets’ kan ook een ‘rijwiel’ genoemd worden, een ‘auto’ ook een ‘wagen’ en een ‘huisarts’ ook een ‘dokter’.
De tips van George Orwell
Wie een boek gaat schrijven, moet zichzelf afvragen: wat probeer ik eigenlijk duidelijk te maken aan de lezer? Dat is het gouden advies van topauteur George Orwell. Ik las onlangs op een blog enkele van zijn tips als het gaat over het aanbrengen van kleur en ritme in je teksten. Dit waren zijn belangrijkste suggesties:
- Stel jezelf de vraag: wat probeer ik de lezer duidelijk te maken?
- Denk na: welke woorden wil je hiervoor gebruiken?
- Werk met beelden: is het plaatje ‘beeldend’ te maken?
- Edit jouw tekst: kan ik het korter zeggen?
- Check: heb ik iets opgeschreven dat eigenlijk foeilelijk is. Corrigeer dat.
- Schrijven is schrappen. Wat weggelaten kan worden, moet je weglaten.
- Schrijf in de actieve vorm en wees specifiek.
- Vermijd jargon of technische woorden. Verklaar dat of nog beter: omschrijf het in voor iedereen begrijpelijke taal.
Gerelateerde artikelen:
http://www.rondejoode.nl/schrijf-actief-niet-passief/
http://www.rondejoode.nl/schrijf-jouw-boek-vanuit-je-hart/
http://www.rondejoode.nl/boeken-schrijven-wees-specifiek/
Veel schrijfplezier!
Ron
{ 0 comments }
