artikelen

Wie van plan was om op een ouderwetse wijze zijn eigen boek te schrijven, komt waarschijnlijk van een koude kermis thuis. Vandaag maakte Godrej & Boyce, de laatste nog in werking zijnde fabriek in typemachines in India, bekend dat ze stoppen met hun werkzaamheden. Als je toch op de old skool methode je boek wilt schrijven, moet je dus eerst langs antiekbeurzen struinen of het geluk hebben dat je op Marktplaats of eBay een ‘verloren’ exemplaar op de kop kunt tikken.

Het nieuws sloeg bij mij best wel in als een bom. Want de typemachine en ik, wij hebben een geschiedenis. Toen ik amper achttien was, meldde ik me bij het plaatselijke huis-aan-huisblad om daar freelance journalist te worden. Ik wilde graag verslag doen van de verrichtingen van de plaatselijke en regionale voetbalclubs. Hiervoor had ik echter wel een typemachine nodig. Je weet wel, zo’n apparaat met een haak aan de rechterzijde die je moet omhalen als je aan het eind van de zin bent. Vriendelijk genoeg geeft de tikmachine zelf wel even aan – met een belletje – dat je nog maar zeven karakters kan tikken voor je er bent. Of heb je geen idee waarover ik het heb? (Oeps, dan verraad ik nu vast en zeker mijn leeftijd )

Gelukkig was mijn zoektocht snel geslaagd en kon ik mijn carrière als journalist beginnen. Ouderwets artikelen schrijven op de typemachine.  

Vastzittend papier morrend en scheldend lostrekken

Ging het altijd goed tussen ons? Welnee. Integendeel! Wie regelmatig mijn artikelen leest of video’s bekijkt kent het verhaal van mijn eerste grote artikel misschien al wel. In mijn woonplaats Nieuw-Vennep zou destijds – zeg maar bijna twee decennia geleden – een profwielerronde komen en ik mocht daarover een aankondigend verhaal maken. En dus wilde ik alles in het werk stellen om een zo mooi mogelijk bericht in elkaar te knutselen. Maar dat viel om den drommel niet mee. Ik heb zeker zevenentwintig keer woest, morrend, scheldend en tierend dat vervloekte A4-tje en het daarachter geplaatste carbonpapier uit de typemachine getrokken.  Dan kon het gebeuren dat dat papier vastzat tussen de rol en de hamers, een staafje dat omhoog kwam en de letter op het papier drukte (…)

En als het dan toch lekker ging met het tikken, kon ik halverwege nog fouten maken. Dus die moesten dan verbeterd worden. En waar de backspace-toets op computers of je iPhone tegenwoordig uitkomst biedt en je in de gelegenheid stelt om vrij eenvoudig correcties aan te brengen, was dat met de typemachine andere koek…

Ellendig wit goedje om tekst te corrigeren

Als je dan namelijk een fout maakte, moest je een busje Tipp-ex uit de kast halen. Voor de jongere generatie lezers onder ons: Tipp-ex is van dat witte spul dat je met een miniem kwastje kon aanbrengen over de typefouten. De ellende hierbij – en in dat opzicht zijn we met de computer toch erg verwend – was echter dat je al snel helemaal onder die troep zat. Niet alleen op je papier, ook op je vingers en op de toetsen. En dat witte goedje droogde bijna net zo snel als Bison 2-secondenlijm…

Ik zal de typemachine gaan missen. Niet dat ik van plan was om mijn nieuwe boek te schrijven op een typemachine, maar wel – en vooral – omdat ik mooie herinneringen koester. Op mijn ouderwetse “beestje”  - dat ik enkele maanden later inruilde voor een volautomatische (elektrische) Brother schrijfmachine – produceerde ik mijn eerste pennenvruchten. En nu dat instrument voortaan alleen dienst zal doen als museumstuk, sterft er iets in mij. Toch zal ik de typemachine – het toestel dat mij in staat stelde om te laten zien wat ik als schrijver in huis had – nooit vergeten. Vandaar deze ode aan de typemachine. Ja, je leest het goed. “Een ode” schreef ik net. Driftig tikkend op het moderne keyboard van zijn spiksplinternieuwe laptop. Tja, de tijd vliegt voorbij…

{ 4 comments }